Budownictwo jednorodzinne

artist-gallery-222220__180Warto pamiętać, że budownictwo jednorodzinne w Polsce staje obecnie przed dodatkowym wyzwaniem. Zmiany klimatyczne, których jesteśmy świadkami wymuszają stosowanie rozwiązań do tej pory uznawanych za zbędne. Ulewne deszcze czy huraganowe wiatry, które prześladują nas od kilku lat, przypuszczalnie na dłuższy czas wpiszą się w nasz klimat, powinniśmy więc wybierać takie projekty i materiały budowlane, które będą w stanie stawić czoła naturze. W innym wypadku musimy liczyć się nie tylko z kosztami remontu uszkodzonego budynku, lecz także ze zniszczeniem części naszych mebli czy sprzętu. Dlatego też warto inwestować w materiały dobrej jakości pochodzące od sprawdzonych producentów, a wszelkie uszkodzenia budynku, czy to związane z eksploatacją, czy też z wypadkami losowymi, likwidować jak najszybciej. Trzeba pamiętać, że każda konstrukcja jest tak silna, jak jej najsłabsze ogniwo, ta zasada sprawdza się także, jeśli chodzi o budownictwo jednorodzinne.

Centralne ogrzewanie

balcony-376165__180Centralne ogrzewanie to coś, co wydaje się nam być oczywiste. W nowoczesnym budownictwie rzadko stosuje się miejscowe ogrzewanie pojedynczych pomieszczeń. Dlaczego?  Centralne ogrzewanie to według definicji encyklopedycznej (z Wikipedii) dostarczenie ciepła do elementów grzejnych zlokalizowanych w docelowych pomieszczeniach za pomocą gorącej wody. Gorąca woda produkowana jest w jednym miejscu, rozprowadzana rurami, oddaje ciepło w pomieszczeniach przez grzejniki lub ogrzewanie podłogowe.  Dzięki temu, że ciepło produkowane jest w jednym miejscu, konieczny jest zakup tylko jednego kotła. A kocioł jest zazwyczaj najdroższym elementem całej instalacji grzewczej. Po budynku trzeba wtedy tylko rozprowadzić gorącą wodę a nie paliwo. To mogłoby być kłopotliwe zwłaszcza w przypadku korzystania z paliwa stałego, np. węgla. Piece kaflowe na węgiel wychodzą z użycia, bo niewiele osób lubi brudzić pokój węglowym pyłem. Trudno wyobrazić sobie pokojowe piece na gaz ziemny albo olej opałowy.  Klasyczne centralne ogrzewanie współpracuje z grzejnikami. Nowoczesne podłączane jest do ogrzewania podłogowego. Oddaje ono ciepło przez powierzchnię podłogi, ogrzewając najpierw stopy. Ludziom jest najzimniej właśnie od strony stóp, więc ciepła podłoga zapewnia komfort cieplny nawet przy niższej temperaturze w pokoju. Dzięki temu możliwe jest jej obniżenie nawet o kilka stopni. To z kolei pozwala na zmniejszenie strat ciepła i oszczędzanie energii.

Budowa własnego domu

apartment-583036__180Budowa domu to marzenie większości z nas. Jednak rosnące koszty powodują, że coraz więcej osób zastanawia się, czy jednak zwykłe M-3 z balkonem nie jest lepszym rozwiązaniem.  Ze względu na rosnące ceny mieszkań w blokach, w ciągu ostatniego roku budowa domu stała się dla większości z nas kuszącą alternatywą. Niestety, ten boom budowlany pociągnął za sobą gwałtowny wzrost cen materiałów. Beton komórkowy, cegła czy silikaty podrożały w niektórych przypadkach o ponad 200%, nic więc dziwnego, że zapał zaczął stygnąć. Jednak dla osób, które doszły do wniosku, że budowa domu przy obecnych cenach mija się z celem, pojawiła się w końcu dobra nowina. Importowane materiały budowlane zatkały lukę na rynku do tego stopnia, że wizyta w składzie nie naraża nas już na zawał. W chwili obecnej tańsze są takie materiały jak pustaki max (obecnie po około 6 PLN/sztuka, podczas gdy jeszcze niedawno kosztowały nawet 8 PLN/sztuka) czy cegły pełne, jednak spadek cen pozostałych to jedynie kwestia czasu. Czy oznacza to, że ponownie budowa domu będzie opłacalna?   Faktem jest, że budowa domu to nie tylko koszty materiałowe, to również konieczność kupna odpowiedniej działki czy zatrudnienia ekipy budowlanej, a tutaj na razie nie ma co liczyć na spadek cen. Grunty pod budowę są coraz droższe, a zarobki, jakie uzyskują nasi budowlańcy w krajach Unii Europejskiej powodują, że większość z nich decyduje się na wyjazd. Już w ubiegłym roku inwestorzy narzekali, że mogliby stawiać dwa razy tyle domów, gdyby tylko mieli więcej ludzi. W chwili obecnej o wykwalifikowanego pracownika jest jeszcze trudniej. Nic więc dziwnego, że koszty robocizny są coraz wyższe, a co gorsza, nie idzie z nimi w parze jakość wykonania. Do tego jeszcze osoby, które dojdą do wniosku, że budowa domu w tej chwili jest dobrym rozwiązaniem, powinny pamiętać, iż obniżka cen materiałów może być tylko chwilowa. Już wkrótce nasz kraj zmieni się w wielki plac budowy ze względu na przygotowania do Euro 2012. To oznacza, że najpopularniejsze materiały budowlane znów będą trudno dostępne i musimy brać pod uwagę, że w ciągu najbliższych kilku lat czeka nas w budownictwie ciągła huśtawka cenowa. Owszem, w chwili obecnej o koniecznych inwestycjach głównie się mówi, jednak musimy pamiętać, że budowa domu w większości przypadków nie jest przedsięwzięciem na kilka tygodni. Mimo tego, że nowoczesna architektura i projekty domów umożliwiają uzyskanie stanu zamkniętego w półtora miesiąca, wiąże się to z wyższymi, niż w wypadku tradycyjnych robót, kosztami i nie każdego usatysfakcjonuje otrzymany efekt. Biorąc pod uwagę wszystkie te okoliczności, trzeba pogodzić się z faktem, że budowa domu w najbliższych latach będzie przedsięwzięciem co najmniej ryzykownym jeśli chodzi o kwestie finansowe.

Kanały wentylacyjne

berlin-325054__180Gdy temperatury są wyrównane wymiana powietrza praktycznie nie istnieje. Jeszcze gorzej jest wówczas gdy na zewnątrz jest chłodniej niż w domu. Może wtedy wystąpić zjawisko napływu powietrza do domu przez kanały wentylacyjne, w których rozwija się mikroflora chorobotwórcza. To samo może wywołać silny wiatr, który wdmuchuje powietrze w źle wykonane kominy wentylacyjne.  Straty ciepła są przy wentylacji grawitacyjnej ogromne. Sięgają nawet 30-50 % wszystkich strat w domach całkowicie nieenergooszczędnych. Jedynym ogranicznikiem tych strat jest niesprawność i niewydolność samej wentylacji.  Od pewnego czasu, w związku z podwyżkami cen energii i zaleceniami unijnymi, zaczęto termomodernizować budynki mieszkalne. Ociepla się ściany i wymienia okna na energooszczędne i szczelne, całkowicie zapominając o wentylacji. Przy całkowicie szczelnych oknach wymiana powietrza zanika. Aby temu zapobiec wymyślono mikroszczeliny w oknach i rozszczelnienia.  Z tego powodu, oraz przy uwzględnieniu że wiele osób nawet zimą przy takiej wentylacji otwiera okna, oszczędności energetyczne wahają się w granicach 10-25%. Budynek nakładem dużych środków zamienia się z bardzo nieenergooszczednego w nieenergooszczędny i niezdrowy.  Najlepszym rozwiązaniem jest wymuszone doprowadzanie odpowiedniej ilości powietrza do każdego pomieszczenia. Zabezpieczona jest wówczas właściwa ilość tlenu i odprowadzany nadmiar pary wodnej.  Optymalnie byłoby, gdyby ilość i szybkość wymiany powietrza w poszczególnych miejscach była sterowana zawartością dwutlenku węgla i wilgotnością względną.

Typy grzejników

block-405912__180Najczęściej stosowane są obecnie dwa typy grzejników: konwekcyjne i radiatorowe. Istnieje wiele innych typów grzejników, jednakże te dwa rodzaje są najczęściej wykorzystywane w domach i mieszkaniach prywatnych. Grzejniki konwekcyjne mogą być zasilane w dwojaki sposób, prądem lub gorącą wodą. Ze względów finansowych drugie rozwiązanie jest znacznie częściej stosowane. Kaloryfery radiatorowe są z reguły zasilane wodą.  Pierwsza grupa grzejników, to grzejniki żeliwne. Większości z nas kojarzą się one z nieestetycznymi elementami wnętrza. Trudne do wyczyszczenia, o nieprzyjemnej chropowatej powierzchni. Większość osób wybierających elementy instalacji grzewczej w domu nawet nie zastanawia się nad zastosowaniem żeliwnych grzejników uważając je za przestarzałe. Rzeczywistość jest nieco odmienna. Obecnie na rynku dostępne są eleganckie żeliwne kaloryfery o różnych kształtach. Ich modułowa budowa umożliwia precyzyjne dobranie mocy emitowanej do pomieszczenia. Innym ważnym atutem grzejników żeliwnych są parametry materiału, z którego są one wykonywane. Żeliwo cechuje duża odporność na korozję, znikoma wrażliwość na skład chemiczny wody. Mogą być łączone z dowolnymi materiałami stosowanymi w instalacjach c.o. Ich przystępna cena przy około pięćdziesięcioletniej żywotności sprawia, że nadal warto zastanowić się nad ich zastosowaniem. Jedyną istotną wadą tych grzejników jest ich waga. Są po prostu ciężkie, co często uniemożliwia ich zastosowanie w pomieszczeniach o ścianach wykonanych z coraz częściej stosowanych lekkich materiałów.   Drugie w kolejności są kaloryfery stalowe. Ich zaleta w stosunku do grzejników żeliwnych to możliwość lakierowania proszkowego przez wypalanie. Dzięki temu uzyskuje się wyjątkowy efekt estetyczny takich kaloryferów. Mogą one stanowić doskonały element dekoracyjny każdego wnętrza. Inny atut grzejników stalowych w stosunku do żeliwnych to pojemność wodna. Nawet do 4 razy mniejsza.

Działka budowlana

architecture-662175__180Decydując się na budowę domu najczęściej koncentrujemy się na jego projekcie. W natłoku ofert zapominamy jednocześnie, że jeśli chcemy mieszkać wygodnie, powinniśmy uważnie ocenić wielkość i kształt działki na której zamierzamy zamieszkać.  Stara prawda, jeśli chodzi o budownictwo jednorodzinne mówi, że mały dom na każdej działce wygląda ładnie, za to wpisanie dużego w otoczenie często fatalnie się kończy. Faktem jest, że gdy mamy do dyspozycji duży teren, można go tak zagospodarować, że nawet dom dla 2-3 rodzin będzie wyglądał wspaniale, jednak niewiele osób stać na kupno tak dużej działki. W rezultacie powstają prawdziwe potworki architektoniczne, ledwo co mieszczące się w granicach posesji. Ale co zrobić, gdy dysponujemy ograniczoną ilością pieniędzy na całe przedsięwzięcie, a w domu musi się znaleźć miejsce dla całej rodziny? Cóż, w takich sytuacjach istnieje przynajmniej kilka rozwiązań, które oferuje nowoczesne budownictwo jednorodzinne. Problem polega na tym, że nie każdy o nich wie.   Najbardziej oczywiste jest szukanie oszczędności w projekcie. To typowe rozwiązanie jeśli chodzi o budownictwo jednorodzinne. Staramy się również znaleźć tańsze materiały budowlane oraz obniżyć koszty robocizny. Jednak problem można rozwiązać także w inny sposób. Po pierwsze, możemy wybrać projekt, który będzie umożliwiał budowę na raty. Owszem, mieszkanie na placu budowy przez kilka lat nie należy do rzeczy przyjemnych, ale zawsze to lepsze niż męczenie się na posesji, gdzie z trudem można zaparkować samochód. Druga metoda – należy wybrać takie materiały budowlane, które umożliwią nam postawienie cieńszych ścian przy jednoczesnym zachowaniu pożądanych parametrów izolacyjności termicznej i akustycznej, tak ważnych jeśli chodzi o budownictwo jednorodzinne.

Wentylacja centralna

bedroom-357661__180Przy wentylacji centralnej jest to praktycznie niemożliwe, ponieważ powietrze jest wtłaczane do poszczególnych pokoi, a zasysane w kuchni i łazience, co powoduje cyrkulację powietrza w całym mieszkaniu, czy domu.  Następną bardzo ważną zaletą rekuperacji zdecentralizowanej jest brak sieci kanałów wentylacyjnych, dzięki czemu można ją zainstalować praktycznie wszędzie, nawet w starych budynkach mieszkalnych. Oczywiście najlepiej można wykorzystać wszystkie jej zalety, jeśli uwzględnić ją już w fazie projektowej domu.  Nie bez znaczenia jest też elastyczność, szybkość i łatwość montażu, wyjątkowa prostota obsługi, brak kosztów eksploatacyjnych poza energią dostarczaną do wentylatorów.  System rekuperacji Rylk Air zaoszczędza do 60 razy więcej energii niż sam jej zużywa. Nie wymienia też niepotrzebnie powietrza w pomieszczeniach nieużywanych. Dzięki temu oraz dzięki dużo mniejszej sumarycznej mocy zainstalowanych wentylatorów niż w przypadku wentylacji centralnej, koszt zużywanej na ten cel energii jest co najmniej kilkakrotnie niższy.  Również koszt samej instalacji jest zdecydowanie mniejszy, zarówno od wentylacji grawitacyjnej jak i od rekuperacji centralnej. Przy planowaniu nowego domu są to niebagatelne oszczędności już na etapie budowy.  Podstawowym zarzutem przeciwko takiemu rozwiązaniu jest bliskość miejsca zrzutu zużytego powietrza i poboru świeżego, oraz możliwość niekontrolowanego wdmuchiwania przy silnym wietrze. Oba te problemy można bardzo łatwo i tanio wyeliminować.  Niewielkim problemem jest automatyczne odcięcie dopływu powietrza zewnętrznego w przypadku pożaru. W tym systemie potrzeba tyle odcięć ile jest pomieszczeń, a w centralnym tylko jedno. Oczywiście dotyczy to wyłącznie domów spełniających rygorystyczne warunki izolacji ciśnieniowej, czyli np domów pasywnych.  Właściwie to ten system ma tylko jedną prawdziwą wadę. Nie był stosowany powszechnie, w związku z czym trzeba przezwyciężyć lenistwo i konserwatyzm oraz dokładnie zapoznać się z tym rozwiązaniem, oraz dla porównania z innymi. A jest to trudne, bo zawsze łatwiej zdać się na opinię kolegi, czy teściowej.

Wymiana powietrza w mieszkaniu

beach-219992__180Przy właściwej wymianie powietrza bardzo dużo ciepła uchodzi z domu wraz ze zużytym. Niewielkim nakładem środków można wyeliminować straty z tego tytułu o 60-80%, montując w układzie wentylacji wymiennik ciepła między powietrzem wychodzącym i wchodzącym, czyli rekuperator. Niektóre firmy podają wyższe sprawności, ale są one osiągane tylko w specyficznych warunkach „laboratoryjnych”, a nie w rzeczywistości.  Również w lecie rekuperacja się przydaje. Dzięki odbieraniu znacznej części ciepła z powietrza wchodzącego, wolniej nagrzewają się pomieszczenia.  Opłacalność takiego przedsięwzięcia łatwo policzyć. Ilość wymienionego powietrza w danym czasie (np. zimą) wyprowadzi o 60-80% mniej ciepła. Pomnożymy ilość metrów sześciennych przez ciepło właściwe 1m3, różnicę temperatur i sprawność. Mając ilość ciepła możemy policzyć jego wartość.  Porównujemy otrzymaną sumę z kosztem samego rekuperatora, jako że wentylację musimy mieć niezależnie od wszystkiego, a poza tym już się nam zwróciła w przypadku projektowania nowego domu, dzięki oszczędnościom na czymś innym. Z porównania wyniknie ile czasu będzie się zwracać.  Im więcej osób mieszka oraz im intensywniej używamy kuchni i łazienki, tym szybciej inwestycja się zwróci.  Są dwa podstawowe rozwiązania wentylacji z odzyskiem ciepła: Centralna wentylacja z odzyskiem ciepła i zdecentralizowana.  Obie mają zwolenników i przeciwników, jak również swoje wady i zalety. Najważniejsze, że spełniają swoje zadanie, oszczędzają energię, pieniądze i środowisko oraz stabilizują temperaturę w okresie przynajmniej dobowym.

Materiały budowlane – jakość

brick-home-290334__180Najczęściej zdarza się to, gdy chodzi o materiały budowlane takie jak tarcica, beton na fundamenty, zaprawy i farby. O ile rozpoznanie czy drewno zostało zaimpregnowane ciśnieniowo, czy tylko pomalowane cienką warstwą zabezpieczającą, jest dość proste (wystarczy je przeciąć) o tyle jakość betonu ocenić od ręki może tylko osoba, która dobrze zna się na rzeczy. Dlatego już na etapie projektowania musimy zacząć interesować się, jakie parametry mają posiadać materiały budowlane, z których zostanie postawiony nasz dom. Taka wiedza jest szczególnie ważna obecnie, gdy w składach ciągle brakuje niektórych produktów i możemy stanąć przed koniecznością znalezienia czegoś w zastępstwie, jeśli chcemy uniknąć przestojów. Może się również okazać, że podobny do zakładanego w projekcie produkt kupimy za o wiele niższą cenę. Trzeba wtedy pamiętać o podstawowej zasadzie w takich przypadkach – materiały budowlane muszą spełniać normy techniczne zgodne z prawem budowlanym i projektem. Jeśli zamiast blachodachówki kupimy produkt o wiele cięższy, gotowy już szkielet dachu może tego nie wytrzymać. Jeśli w związku z tym zaczniemy przerabiać konstrukcję dachu, obciążenie fundamentów czy ścian też może okazać się za duże, a koszty takich zmian przerosną zyski związane z oszczędnościami na kupnie danego produktu. Innymi słowy, jeśli już musimy zmienić zakładane w projekcie materiały budowlane na inne, bez odpowiedniej wiedzy nie powinniśmy się tego podejmować.  Czy oznacza to, że zanim zajmiemy się budową domu powinniśmy skończyć przynajmniej technikum budowlane? Oczywiście nie.

Źródła ciepła w pomieszczeniach

brick-719794__180Źródłem ciepła dla centralnego ogrzewania może być też tzw. pompa ciepła. Urządzenie to pobiera ciepło z gruntu lub powietrza na zewnątrz budynku i dostarcza je do czynnika grzewczego. Pompy ciepła produkują kilka razy więcej ciepła niż zużywają energii elektrycznej. Tym więcej, im niższą temperaturę muszą wygenerować. Dlatego najlepiej współpracują z ogrzewaniem podłogowym, które korzysta z czynnika grzewczego o niskiej temperaturze.  Centralne ogrzewanie to praktycznie jedyny sposób na wygodne wykorzystanie ciepła z miejskiej sieci ciepłowniczej. Wtedy w domu (bloku) instaluje się tzw. wymiennik ciepłowniczy. On ogrzewa wodę w domowej instalacji centralnego ogrzewania i jest jego źródłem ciepła. Ciepło z ciepłowni jest często tańsze niż ciepło produkowane we własnym zakresie. To nie powinno dziwić, bo ciepłownie w Polsce korzystają przede wszystkim z węgla. Domowe kotły centralnego ogrzewania są często zasilane paliwami znacznie droższymi: gazem ziemnym, olejem opałowym albo nawet gazem płynnym.  Dobrze w funkcji źródła ciepła dla centralnego ogrzewania spisują się kotły dwufunkcyjne. One jednocześnie produkują też ciepłą wodę użytkową. Ich zaleta polega na tym, że są małe (można nawet powiesić na ścianie!) i stosunkowo tanie, w porównaniu do ceny dwóch osobnych urządzeń. Są też całkiem estetyczne.  Nowoczesne centralne ogrzewanie wyposażone jest najczęściej w różnego rodzaju automatykę lub sterowniki. Pozwala to na regulację temperatury w domu w nocy i podczas nieobecności domowników. To pozwala na zmniejszenie wydatków na ogrzewanie bez pogorszenia komfortu użytkowania budynku.